Bosbaden

Gaandeweg — letterlijk — zijn we in het Huis van de Haiku op zoek naar boeiende vormen om het idee van het bosbaden te verbinden met het idee van haiku. Of beter nog: om via haiku nog intenser aan bosbaden te doen. In het HAIKULAB experimenteren we met nieuwe vormen, die we dan in de HAIKUFAB uitwerken tot bruikbare instrumenten.

door Geert De Kockere

Steeds meer en in steeds diversere middens verschijnen artikels over hoe deugddoend voor lijf en ziel het bosbaden is. In Schotland is het nu zelfs voor dokters een officieel voorschrift, naast de traditionele medicatie. Patiënten krijgen het er voorgeschreven, met een bijsluiter die per maand van het jaar een in te nemen dosis suggereert en hoe je die moet innemen. In de vorm van tips om tijdens je voorgeschreven wandeling te doen. Iets als: zacht inwrijven tot de zalf geheel en al door je huid is opgenomen. Maar dan anders.

Wie met haiku bezig is, intens bezig is, kent al veel langer de heilzame werking van het bos en de natuur in het algemeen voor het welzijn van de mens. Bezig zijn met haiku focust je bovendien nog meer en concreter op de dingen in het bos en de natuur, waardoor het bosbaden als een soort concentraat (klinkt daar niet het woord concentratie in?) werkt. Ons hoef je dus niet te overtuigen. Maar het is wel leuk dat nu ook in een versneld tempo studies verschijnen, die het vermoeden — nee, het was veel meer dan een vermoeden, het was een zekerheid! — van de positieve invloed van het bosbaden bewijzen en steeds meer in de kijker zetten. Wat ons in het HAIKULAB vooral interesseert, is hoe we dat bosbaden optimaal kunnen laten werken. Een stevige wandeling is goed en op zich al heel heilzaam. Maar zijn er manieren te vinden om die heilzame werking via poëzie nog te versterken en boeiender te maken?

De ervaring leert dat de mens soms moeilijk zelf spontaan iets doet dat op zich nogal vrijblijvend oogt en geen onmiddellijk, tastbaar of zichtbaar resultaat oplevert. Een wandeling wordt zo makkelijk uitgesteld, omdat er andere dingen zijn die moeten gebeuren en wél een onmiddellijk zichtbaar of tastbaar resultaat opleveren. Met andere woorden: soms is er een lichte dwang, een engagement nodig, om te doen wat zo goed is, maar makkelijk wordt uitgesteld tot zelfs afgesteld. Sporters kennen dat. Daarom spreken ze vaak af om samen te gaan sporten. Dan móéten ze wel, want ze hebben het afgesproken en willen de andere niet in de steek laten.

KAARTJES

En dus bekijken wij hoe we voor het bosbaden een soort van engagement kunnen creëren om geregeld aan bosbaden te doen en wel op zo’n manier dat de werking optimaal is en je bovendien nog het genot van poëzie er (gratis) bij krijgt. Eén mogelijkheid is natuurlijk om net zoals voor het sporten met een paar mensen af te spreken om elke week op een bepaalde dag een boswandeling van een paar uur te maken. Maar werkt het bosbaden dan goed? Ontstaat dan niet snel het gevaar dat je samen over allerlei dingen — de zorgen en beslommeringen van elke dag — gaat praten, waardoor je helemaal niet meer het bos ziet, hoort, ruikt, voelt, proeft? Dan verdwijnen meteen ook heel wat positieve effecten van het bosbaden. Studies hebben ook uitgewezen dat een bosbad het meeste impact heeft als je dat met zoveel mogelijk zintuigen doet. Die onderdompeling moet je werkelijk bewust beleven, ondergaan. Hoe vermijd je dus dat je al snel je concentratie voor het bos verliest en het alweer over je werk, je zorgen of je problemen hebt?

Eén van de mogelijkheden die we in het HAIKULAB onderzoeken, is of een reeks kaartjes met haiku’s en een kleine suggestie je kan helpen en tegelijk toch niet te flauw of te schools overkomt. Want ook dat willen vermijden: we willen geen schooltje met je spelen. Reeksen kleine kaartjes dus, aangeboden volgens de seizoenen en/of volgens bepaalde thema’s, die je dan zelf uitkiest en die je helpen om die dag een concentraat van bosbad in te nemen. Alleen of met een klein groepje. Achteraf, je bij een lekker warm of koud drankje afdrogend van het bosbad, kun je dan samen nog leuk ervaringen uitwisselen. Ook dan komen er in je hersenen stoffen vrij die goed zijn voor je lichaam en geest. De après-bosbad dus.

SUGGESTIE

Concreet denken we aan kaartjes waarop aan de ene kant een toepasselijke boshaiku staat en aan de andere kant een concrete suggestie om een van je zintuigen (of meerdere tegelijk) intenser en vooral bewuster te gebruiken. Zo zou je een bosbad kunnen nemen en als thema kleur kiezen. De kaartjes geven je dan aan de ene kant een haiku over het bos waarin ook een kleur voorkomt en op de andere kant de suggestie om tijdens je wandeling bijvoorbeeld vijf keer die kleur in het bos te zoeken (en te noteren). Zoek maar eens in het bos naar de kleur rood in de winter! Een andere suggestie bij een andere haiku met een kleur zou kunnen zijn om je bijvoorbeeld de kruinen van de bomen boven je hoofd voor te stellen in de kleur van de haiku. Wat dacht je van een bos met allemaal blauwe kruinen? Zo ga je intenser het bos beleven en ook anders bekijken, bewuster ervaren ook dat de kruinen groen zijn, maar lang niet allemaal van hetzelfde groen. Ook dat zou een eenvoudige suggestie kunnen zijn binnen het thema kleur: benoem eens met je eigen woorden alle soorten groen die je tijdens je wandeling opmerkt. Wow!

Op die manier zouden we in het HAIKULAB thema’s met suggesties kunnen uitwerken die de verschillende zintuigen bewust activeren, er bijhorende haiku’s bij verzamelen of schrijven en dan het geheel in bruikbare kaartjes (in een mooi doosjes?) fabriceren in de HAIKUFAB. Yes!